Filmanalizi.NET

Film Analizinin Vazgeçilmez Merkezi!

Chernobyl – Çernobil (2019) – Dizi Gerçekleri Ne Kadar Yansıtıyor?

Game of Thrones’u yayınlayan HBO kanalı tarafından yayınlanan Chernobyl – Çernobil (2019), 6 Nisan 1986 yılında o zamanlar Rusya’ya bağlı olan ancak günümüzde Ukrayna sınırları içerisinde yer alan Pripyat şehri yakınlarında gerçekleşen bir nükleer patlamayı konu alıyor. Söz konusu patlama sıradan bir kaza değil. Tarih boyunca ölçülen en yüksek radyasyon oranına rastlanılan çok tehlikeli bir patlama. Nükleer enerji reaktörlerinin tasarım güvenliği tarihi, Çernobil patlamasından önce ve sonra olmak üzere ikiye ayrılır. Bu olayın etkisi sadece belli bir bölgeyle sınırlı kalmadı. Türkiye’nin de içerisinde bulunduğu pek çok ülkeyi etkiledi.

Dizi Detaylara Çok Önem Veriyor

Chernobyl adlı diziyi öne çıkaran en önemli noktalardan birisi bence dizinin detaylara verdiği önem. Reaktörün patlama anından hemen sonra yaşananlar çok gerçekçi bir şekilde yansıtılmış. Reaktörün içerisinde olanlar o kadar detaylı aktarılıyor ki kendinizi sanki orada bu olayı yaşayanlardan birisi zannediyorsunuz. Santralin içerisinde yaşananlar, itfaiyecilerin yangını söndürme çabaları, halkın olayı nasıl gördüğü, yetkililerin kapalı kapılar ardından aldığı kararlar… Bunların hepsi inanılmaz ayrıntılarla tek tek anlatılmış. Bu arada dizide görülen karakterlerin tamamı gerçek kişiler. Üstelik bu benzerlik isimlerden ibaret değil; karakterler gerçek kişilere fiziksel olarak da benzetilmiş.

Dizi bu kadar özenle hazırlanınca bu durum IMDB puanlarına da hemen yansımış. Dizinin puanı 9,6 ki bu puan IMDB tarihinin en yüksek puanlarından  birisi. Sonuç olarak dizide reaktörün içi de dahil olmak üzere gerçeğin birebir aynısı bir ortam oluşturulmuş. 1980’lerin Rusya’sı diziye birebir yansıtılmış. Hiçbir ayrıntıdan kaçılmamış.

Dizinin Duygusal Dokunuşları

Dizi yapımcıları duygusal dokunuşlarda bulunmayı da ihmal etmemişler. Aynen Titanik örneğinde olduğu gibi. Titanik (1997) filminde Leonardo DiCaprio ve Kate Winslet’ın canlandırdıkları karakterler arasındaki duygusallık filmin bu kadar beğenilmesini sağlayan en önemli faktörlerden birisi. Chernobyl – Çernobil (2019) yapımında da aynı dokunuşları görüyoruz. Nükleer santralin patlaması sırasında bir karakterler ve aileleri arasında yaşanılan duygusal ilişkiler bence çok sağlam. Çeşitli sahnelerde kısa da olsa gösterilen hayvan ölümleri de dizinin en etkili sahneleri arasında yer alıyor.

Dizi Tarihi Olaylara Birebir Bağlı mı?

Dizi yapımcıları tarihi gerçeklere bağlı olduklarını söylüyorlar. Ancak benim şahsi görüşüm dizilerden tarih öğrenilemeyeceği yönünde. Dizilere tarih öğrenme amacıyla değil eğlence ve iyi vakit geçirme amacıyla yaklaşmak daha doğru olabilir. Ancak Rusya’nın Çernobil faciasına yönelik resmi açıklamalarına bakıldığı zaman dizi senaryosunun daha gerçekçi olduğu bir realite.  Dizide yetkililerin nasıl canla başla olayın üzerini kapatmaya çalıştığı, kamuoyunu nasıl yanlış yönlendirdikleri, reaktör patlamasındaki gerçek verileri ısrarla sakladıkları, olaya şahitlik eden mühendisleri nasıl ölüme yolladıkları, onların raporlarını nasıl sümen altı ettikleri ayrıntılı şekilde aktarılmış.

Çernobil Kazasına Sebep Olan Şey Gerçekte Neydi?

Dizide patlamaya sebep olan şeyin ne olduğu net olarak açıklanmıyor. Zaten santralde çalışan bilim damları da ne olduğunu konusunda hem fikir değiller. Özellikle nükleer çekirdeğin patlaması konusunda… Mühendisler ısrarla çekirdeğin patladığını söylese de yetkililer bunu kabullenmek istemiyorlar. Hatta bariz olarak görülen gerçeklerin bile üzerini kapatıyorlar.

Uluslar arası Nükleer Güvenlik Danışma Kurulu’nun 1986 yılında yayınladığı raporda çalışanların dördüncü reaktörü kapattığı anda ısının korkunç boyutlara ulaştığı söyleniyor. Bu ısı yükselmesi sonucu patlamalar gerçekleşiyor.  Ancak sıcaklığın patlamaya neden olabilecek kadar nasıl yükseldiği hala bilinmiyor.

Kaza Sonrasında Rusya’nın Tutumu ve Ölü Sayısı

Kaza sonrasında Rusya çeşitli nedenlerle facianın boyutunu hem kendi halkından hem de dünya kamuoyundan saklıyor. Rusya kazayla ilgili bazı santral yöneticilerini yargıladığını söylese de bu çok sınırlı bir yargılamaydı. Muhtemelen kamuoyunun tepkisini azaltmaya yönelik bir hamleydi.

Kaza sonrası oluşan hastalıklar sonucu ölen insanların ya da doğrudan ölen kişilerin resmi kaydı Sovyet hükümeti tarafından tutulmadı. Çernobil’de gerçekte kaç kişinin öldüğünü hiç kimse bilmiyor. 1987 yılında hazırlanan Rusya resmi kayıtlarına göre Çernobil’de sadece 31 kişi öldü. Bölge nüfusu göz önüne alınınca gerçek rakamların bunun 3000 katı olduğu söyleniyor yani 90.000 civarında…

Facia Sonrasında Neler Yaşandı?

Nükleer Santralde gerçekleşen patlama sonrasında toplam 2600 kilometrelik bir alan yasaklı ilan edildi. Net olarak sayısı bilinmese de 200 bin civarında vatandaş bölgeden tahliye edildi. Günümüzde bu hala bu insanların bölgeye dönmesine izin verilmiyor. Bölge dünyada hayalet bölge olarak biliniyor ve hiç kimse yaşamıyor.

Patlama sonrasında bölgeye 600.000 kadar vatandaş gönderildi. Bu vatandaşlara gölgeyle ilgili çeşitli görevler verildi. Bu görevler arasında nükleer kalıntıları çeşitli yöntemlerle ortadan kaldırmak, yangıların söndürmek sayılabilir. Tabi ki bu çalışan insanlar bölgede çok fazla radyasyona maruz kaldılar. Bunun sonuçları yine resmi olarak açıklanmasa da bu insanların bir kısmının kısa bir süre içerisinde hayatını kaybettiği hayatta kalanlarınsa sağlıklı bir yaşam sürmedikleri söylenebilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sadece 2005 yılında Çernobil’deki bu facianın etkisinden dolayı 4000 civarında ölüm yaşandığını aktarıyor.

Felaket sonrasında 100’den fazla radyoaktif elementin atmosfere saçıldığı ve bunların etrafa yayıldığı söylenmektedir. Bu elementlerden bazıları kısa ömürlü olsa da bazıları 10’larca yıllık ömre sahiplerdi. Bunların bitkiler, hayvanlar ve insanlar üzerinde korkunç etkilerinin olduğu kesin. Türkiye’nin Karadeniz kıyı kesiminin bu sızıntılardan etkilendiği biliniyor.

Chernobyl – Çernobil (2019), gerçekte yaşananlara bağlı kalarak yaşanan olayları birebir aktarmaya çalışan bir yapım. Kaliteli bir dizi arayışınız varsa bu yapımı kaçırmamanızı öneririm. Ancak lütfen tarih öğrenmek için bu diziyi seyretmeyin. Tarih dizilerden öğrenilmez; diziler tarih öğretmez. Diziler sadece senaristlerin olayı nasıl gördüğünü aktarırlar. Bu yazdıklarımı bir eleştiri olarak görmek doğru değil. Bunlar durum bir tespiti. Bu arada Rusya’nın diziden rahatsızlık duyduğu ve alternatif bir Chernobyl – Çernobil dizi çekeceği söylenmektedir. Eğer çekilirse o dizinin Rusya resmi görüşünü yansıtacağı açık.

Sonuç olarak Chernobyl – Çernobil (2019), kaliteli bir yapım. Olayları gerçeğe uygun ve birebir aktarmaya çalışıyor. Dizide anlatılanların Rusya resmi kayıtlarından çok daha gerçekçi olduğu kesin.

Chernobyl – Çernobil (2019) incelemesini 25. Kare Youtube kanalından seyredebilirsiniz.

1 Yorum Yapıldı. “Chernobyl – Çernobil (2019) – Dizi Gerçekleri Ne Kadar Yansıtıyor?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir